Monitoring Owca Plus 2026 zakończony
Tam, gdzie wracają owce, wraca bioróżnorodność. Zakończono monitoring przyrodniczy terenów objętych programem Owca Plus.
Wraz z zakończeniem sezonu wypasowego dobiegł końca również tegoroczny monitoring przyrodniczy realizowany w ramach Wojewódzkiego Programu Aktywizacji Gospodarczej oraz Zachowania Dziedzictwa Kulturowego Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej – Owca Plus do roku 2027. Prowadzone od wiosny badania pozwoliły ocenić stan cennych przyrodniczo obszarów objętych tradycyjnym wypasem owiec oraz efekty działań ochronnych realizowanych na terenie Beskidu Śląskiego, Beskidu Żywieckiego i Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Monitoring obejmował ocenę siedlisk przyrodniczych, obserwacje wybranych gatunków roślin oraz analizę zmian zachodzących na terenach użytkowanych pastersko. Badano m.in. skład gatunkowy roślinności, stopień zarastania obszarów przez krzewy i drzewa, obecność gatunków ekspansywnych i inwazyjnych, a także kondycję cennych siedlisk łąkowych i murawowych.
W 2026 roku monitoring przyrodniczy prowadzono na 10 obiektach wypasowych:
- Beskid Śląski: Góra Tuł w gm. Goleszów i Stryszków w gm. Wisła,
- Beskid Żywiecko-Orawski: Bisagówka w gm. Węgierska Górka oraz Hala Kamińskiego, Na Myto, Nowa Polana i Przyborowice w gm. Jeleśnia,
- Beskid Żywiecko-Kysucki: Przegibek w gm. Rajcza,
- Wyżyna Częstochowska: Biakło i Lipówki w gm. Olsztyn.
Na Górze Tuł, analogicznie jak w poprzednich latach, prowadzono monitoring szczegółowy zimowita jesiennego (Colchicum autumnale). Monitoring siedlisk objął 8 obiektów, na których monitorowano siedliska: 6210.3 kwietne murawy kserotermiczne, 6230.2 zachodniokarpackie murawy bliźniczkowe, 6510 ekstensywnie użytkowane niżowe łąki świeże oraz 6520 górskie łąki konietlicowe i mietlicowe użytkowane ekstensywnie. Monitoring ogólny zrealizowano na 2 powierzchniach (Stryszków i Przegibek).
Tegoroczne badania potwierdziły, że tradycyjny wypas pozostaje ważnym narzędziem ochrony przyrody. Dzięki wypasaniu owiec możliwe jest utrzymanie otwartego charakteru cennych siedlisk, ograniczenie procesu ich zarastania oraz stworzenie warunków sprzyjających występowaniu wielu gatunków roślin i zwierząt związanych z łąkami i murawami.
Program Owca Plus od lat skutecznie łączy ochronę przyrody z zachowaniem dziedzictwa kulturowego regionu. Wyniki monitoringu z sezonu 2026 stanowić będą cenne źródło wiedzy przy planowaniu kolejnych działań ochronnych i pasterskich. Pozwolą także ocenić, w jaki sposób prowadzić wypas, aby jak najskuteczniej chronić przyrodnicze bogactwo Beskidów i Jury Krakowsko-Częstochowskiej dla przyszłych pokoleń.
Monitoring przyrodniczy programu prowadzony jest przez Zespół ds. Ochrony Przyrody w Departamencie Ochrony Środowiska, Ekologii i Opłat Środowiskowych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.
Więcej o programie Owca Plus przeczytasz na stronach:
Województwo Śląskie - Wojewódzki Program Owca Plus do roku 2027
ORSIP - mapa terenów wypasowych Programu Owca Plus
Fot. Wypas owiec na szczycie Tuł na Pogórzu Cieszyńskim (góra), Murawa bliźniczkowa, archiwum UMWSL
